Sunday Times Books LIVE Community Sign up

Login to Sunday Times Books LIVE

Forgotten password?

Forgotten your password?

Enter your username or email address and we'll send you reset instructions

Sunday Times Books LIVE

Afgryslik! Jig! Die Slymboek het meer as 30 glibberige, glyerige, grillerige, kleurvolle resepte wat die jongklomp wys hoe om slym te maak!

Afgryslik! Jig! Meer as 30 glibberige, glyerige, grillerige, kleurvolle resepte wat die jongklomp wys hoe om slym te maak!

Rek, trek, druk en speel met hierdie fantastiese, eenvoudige resepte wat van goedkoop, bekombare, veilige en alledaagse produkte gebruik maak.

Maak jou eie Monsterslym met oë binne-in, koes vir die uitbarsting van Vulkaanslym, en lek jou lippe af vir heerlike, eetbare Sjokoladeslym!

Al die projekte word met behulp van duidelike stap-vir-stap-foto’s verduidelik. Vind ook in die feitekassies meer uit oor die wetenskap agter jou slymerige skeppings, en eksperimenteer met verskillende variasies van die resepte.

So, waarvoor wag jy – begin maak jou eie slym!

Boekbesonderhede

Lees: ’n tienjarige-boekliefhebber resenseer Hoe om ’n draak se toorn te tem vir LitNet

Die tienjarige Aden van Niekerk het onlangs die 12de boek in Cressida Cowell se gewilde Hoe om jou draak te tem-reeks (vertaal deur Kobus Geldenhuys) vir LitNet geresenseer. Hiér is wat die kranige leser (en knap skrywer!) van Cowell se nuutste aflewering gedink het:

Die heel eerste keer wat ek kennis gemaak het met hierdie stories van Cressida Cowell was deur die fliek How to train your dragon. Die boeke het eintlik al in 2003 in Engels verskyn, maar dis eers later in Afrikaans vertaal. Ek het die Hoe om jou draak te tem-boeke begin lees in April 2016 toe ek agt jaar oud was. Dis presies twee jaar gelede, ek is nou tien jaar oud en het dié naweek die laaste boek in die reeks gelees.

Boek twaalf se naam is Hoe om ’n draak se toorn te tem. Dit is ’n skreeusnaakse boek met ’n goeie storielyn en ek het regtig baie daarvan gehou. Dit is ’n konkelende storie, ’n mens-weet-nie-wat-gaan-gebeur-nie-tipe storie en die grappe is regtig snaaks. Dit speel in die Vikinglande af. Ek weet nie presies waar nie, maar dit is fiksie wat probeer om iewers naby Finland in te pas – dis mos die naaste Vikingland aan die Noordpool. Die Barbaarse Argipel (dit word ook die Wilderweste genoem) is vol eilande waar mense aanmekaar oorlog teen mekaar voer. Daar is ook wilde drake en mak drake. Mak drake is drake wat as babas gesteel is en opgelei is om te werk vir mense as slawe of om skootdiere (troeteldiere) te wees.

Die hoofkarakter van die storie is Harwarrus Horribalus Heldehelm die Derde. Hy kan Drakonees praat, die taal van drake. Hy is die enigste mens wat dit kan praat. Harwarrus veg daarteen dat die Wilderweste menslike en draaklike slawe sal aanhou en die enigste manier om dit reg te kry, is om self ’n koning te word. Maar daar is nie elke generasie ’n koning nie. Net as hy genoeg volgelinge kan kry en Grombaard die Gruwelike (die vorige koning van die Wilderweste) se tien verlore toebehore kan opspoor, kan hy as koning gekroon word. Deur die loop van die reeks boeke spoor Harwarrus die verlore toebehore op – dit is skatte soos ’n tandlose draak, Grombaard se tweede beste swaard, die Romeinse skild, die tik-tak-ding, die robynhartsteen, die pyl uit die land-wat-nie-bestaan-nie, die sleutel wat alle slotte oopsluit, die troon en die kroon. Die belangrikste toebehoorsel is die draakjuweel wat die mag het om alle drake vir ewig uit te wis.

Die grootste menslike vyand is Alvin die Verraderlike wat probeer om koning te word, en sy ma, die heks Excellinor. Dan is daar ’n draakvyand, die draak Verwoed. Hy is die leier van die draakrebellie en hulle is vol van die Rooi Raserny – dis wat die boeke dit noem. Hulle hou ’n rebellie omdat hulle wil hê daar moet nie meer draakslawe wees nie. Aan die begin van die twaalfde boek het Alvin die Verraderlike amper koning geword van die Wilderweste én Harwarrus het geen van die toebehore meer nie én die draakrebelle maak jag op Harwarrus!

Die twaalfde boek is so geskryf dat hy op sy eie kan staan sonder die ander boeke, maar dit sal baie beter wees as jy dit in die volgorde van die reeks lees, want dan verstaan mens hoe Harwarrus hiér uitgekom het en hoe hy dáár uitgekom het, waar dít vandaan kom en waar dát vandaan kom. Dis die dikste boek wat ek nog ooit gelees het (dis 471 bladsye lank), maar wat my laat aanhou lees het, is dat daar die heeltyd hoogtepunte is.

Lees Aden se volledige resensie hier.

Boekbesonderhede

Jaco Jacobs wen Tienie Holloway-medalje vir Kleuterliteratuur

Jaco Jacobs doen dit weer!

Die Akademie vir Wetenskap en Kuns het op 13 April 2018 aangekondig dat Jaco Jacobs bekroon gaan word met die Tienie Holloway-medalje vir Kleuterliteratuur vir sy boek Grom.

Die Tienie Holloway-Medalje vir Kleuterliteratuur word driejaarliks toegeken aan die skrywer wat die beste werk in Afrikaans gelewer het in die genre van kleuterliteratuur. Die boek is deur Karen Lilje geïllustreer.

Die ATKV het ’n deel van die prysgeld geskenk, maar was nie betrokke by die toeken van die prys nie.

Grom handel oor Emma, ’n dogtertjie wat nie hou daarvan om op te staan nie. Sy grom vir haar ouers wanneer hulle haar wil wakker maak. Toe, een oggend, toe sy in die spieël kyk… het sy snorbaarde en kolle oral oor haar lyf!

Beide Jaco Jacobs en Karen Lilje is in 2017 vereer met ’n ATKV-Woordveertjie vir Grom. Dié prys is deur kinderlesers aan hulle toegeken. Jaco het die ontvangs daarvan gesê dat sy eie dogtertjie se oggendgromme hom geïnspireer het om die boek te skryf.

Boekbesonderhede

Liefhebbers van spanningsverhale - hiérdie erg klaustrofobiese riller is ’n moet-lees!

Reine Duvenage word geteister. Die sluipjagter speel met haar, maak haar bang en geniet haar vrees. Sy soek hulp, maar ander lag vir haar.

Uiteindelik word sy wreed aangeval. Nou lag niemand meer nie, veral nie toe dit blyk dat die wreedaard moontlik steeds aktief is nie.

Hoe leef ’n vrou met die wete dat daar ’n man rondsluip wat beloof het om haar leed aan te doen? Hoe begin ’n mens oor?

Onder ’n vals naam probeer Reine weer, maar haar poging om anoniem te bly, word bemoeilik toe ’n aantal mans uit haar verlede onverwags in die dorp opdaag waar sy skool hou. Hoekom nou? Is daar ’n rede voor?

Toe die tekens van die sluiper se nabyheid weer al hoe duideliker word, moet Pieter Taljaard, die speurder, alles doen om dié keer nie die te fouteer nie, want almal weet dat Reine nie ’n tweede keer sal kan ontsnap nie.

Watter een van hierdie mans was dit wat haar laas aangeval het? Of staar sy al weer haar vrees in die gesig en nie die werklikheid nie?
 

Hierdie keer lag niemand vir haar nie, maar hoe kan sy beskerm word teen ’n gesiglose persoon wat aan niemand bekend is nie?

Kan Taljaard, ’n gewone, feilbare mens, die regte inligting kry uit die polisie se ewe feilbare stelsels?

Bets Smith skep opsetlik gewone mense. Ja, Reine is mooi, maar sy is ’n plaasmeisie soos baie ander wat deelneem aan kompetisies op universiteit. Die res van die karakters is mans en vroue wat ons ken, juis daarom is hierdie boek soveel meer kloustrofobies. Dit kan met enige een gebeur. Smith het dalk té lank in ander se skaduwees beweeg, maar stil-stil het sy reeds meer as 100 000 Afrikaanse boeke verkoop. Hierdie boek wys dat sy met groot honde kan draf.

Bets is getroud met Pieter Smith en hulle bly in Witrivier, daarom is die laeveld van Mpumalanga so ’n belangrike ruimte is in haar boeke.

Boekbesonderhede

"Daardie aand was die leeus nie ’n gerieflike kilometer ver nie, maar op ons stoep." Lees ’n uittreksel van Annelize Slabbert se ’n Luiperd in my bed

'n Luiperd in my bed“Met die middagson kom die lugspieëlings wat aan die vallei sy naam gegee het: Deception Valley. Dan skuil alles wat asemhaal in die koelte van ’n matjarra, rug na die wind gedraai. In die lang geelwit gras lê die leeus uitgestrek en slaap. Net die vlakvarke draf stertorent nader vir ’n modderbad.”

Annelize Slabbert was ’n joernalis in Johannesburg en haar man, Gerard, ’n apteker. Doodgewone stedelinge. Toe word hulle moeg vir die lewe in die stad, die spitsverkeer en die gejaag, en verhuis sak en pak na Botswana. Hier, in die son en sand van die Sentraal-Kalahari, gaan hulle ’n luukse vierster-lodge bestuur.

Min het hulle geweet wat wag.

Tussen die luiperdwyfie in die slaapkamer, die dansende Russe en “wilde diere” in die swembad, sal ’n Luiperd in my bed jou laat lê van die lag . . . en jou twee keer laat dink voor jy jou eie landelike idille aandurf.

Leeus op die stoep en luiperds in my bed

DIS al ná vyf in die middag en nog lank nie somer nie, maar die sand stuur steeds warm lug op. Die blare aan die matjarras voor ons huis is steeds dig, maar vaal van die wit Kalaharisand, deur die bronstige wind verwaai. By die watergat minder as tien tree van waar ek sit en lees, staan vyf kameelperde.

Met sy sierlike nek styf vorentoe gebuig, sak die karamelkleurige mannetjie se kop na die water. Hy plant sy voorbene beurtelings wyer uit mekaar tot sy kop laag genoeg is om te kan drink. Ritmies suig hy met diep teue, om dan met ’n slinger van sy lang nek sy kop omhoog te ruk terwyl waterdruppels die lug in spat.

Die rustige toneel by die watergat volg op ’n grillerige ondervinding in die middel van die middag.

Augustus het gekom met al sy nare wind en ook met temperature diep in die dertig. Saam met die hitte kom die somerslange, pas ontwaak ná ’n kortstondige winterslaap. Hul spore word oral in die droë veld gesien. Gisteroggend het Kapokkie, terwyl sy ons huis skoonmaak, sleepmerke op die werf opgemerk. Die spore het in die rigting van die agterdeur beweeg.

Gerard en die Boemans was gou by om die slang in die huis te soek. Met ’n klein katjie en twee honde, om nie eens van die skrikkerige bewoners van die huis te praat nie, is die aanwesigheid van ’n giftige reptiel allermins wenslik. Die soektog het niks opgelewer nie.

“Die slang is seker weer by die deur uit buitentoe,” verseker Gerard my.

Verdiep in my boek sit ek op die warm middaguur in die slaapkamer en lees toe ek ’n geritsel hoor. Ek kyk verskrik op en daar! Agter ’n prent teen my muur hang ’n lang loodgrys stert, ongeveer twee sentimeter dik.

“Dis ’n mamba! Gaan kry die manne,” beveel Gerard en ek laat nie op my wag nie.

’n Mamba-byt is dodelik. Maar dis steeds ontstellend om te dink die stomme dier word oral met soveel weersin en geweld hanteer. Gewapen met knopkieries en ’n spesiale haak word die arme slang grond toe gebring en genadeloos met die kieries aangerand, tot hy na die mening van die hele vergadering geen fut meer oorhet nie, al trek sy spiere steeds krampagtig saam.

Ná soveel jare in die bos bly dit steeds nodig om jouself voortdurend daaraan te herinner dat die wildernis aan die wild behoort en nie aan die mens wat glo hy is die heerser nie.

Aanvanklik was ek baie versigtig om al die deure en vensters toe te hou. Vroegoggend en ná skemer word die diere ingebring en die deure toegemaak. Maar soos die winterdae langer rek en tyd maak vir soel someraande is die behoefte aan ’n briesie te groot. Die groot houtraam-skuifvensters van ons huis is so wyd moontlik oopgetrek tot die somerson rondom die middaguur die sand en die stoep tot kookpunt gebak het en die huis so dig moontlik gesluit word.

Op een so ’n laat-lenteoggend kom Gerard en ek tuis vir ’n toebroodjie en tee. Met die eerste oopmaak van die sogenaamde Jolie-deure wat op die stoep uitgaan, voel ek iemand se teenwoordigheid in die huis aan. Gouelokkies se drie beertjies het waarskynlik dieselfde gewaarwording gehad toe hulle ná hul stappie in die bos tuisgekom het.

“En wie het op my bed gelê? Wie het my drafskoene rondgegooi? En wie het hulle STUKKEND GEBYT?”

Ons storm deur die slaapkamer na die aangrensende badkamer van waar ons die stort hoor ruis. Ons badhanddoeke tref ons in flarde aan die haak langs die stort aan. Die badkamervenster is nog wyer oopgedruk as toe ons daardie oggend in die stort was.

Buite los Gerard die raaisel op.

’n Fraai jong luiperdwyfie, wat ek Leila gedoop het, is die week tevore gereeld by die hooflodge en in die omgewing opgemerk. ’n Mens kan jou net verbeel dat Leila, soos die prinsessie wat sy was, daardie oggend behoefte aan ’n ruskansie in die hemelbed, gevolg deur ’n weelderige stort gehad het.

Die prosaïese verduideliking was dat sy bloot wou speel, die skoene en kussings na hartelus rondgegooi het, en toe ondersoek in die badkamer gaan instel het. Die nuwerwetse krane in die oop stort word nie gedraai nie, maar met een veeg opgeklap. Hoe die kleine Leila haar onder die strale water geniet het, kon ek net raai. Dalk was sy ergerlik oor die onverwagse bui reën en was dit waarom sy met haar skerp naels die handdoeke bygekom het. Ons het haar moontlik verras waar sy nog met haar toilet besig was – vandaar die oopgedrukte venster, haar ontsnaproete.

Op die stoep, wat oor die lengte van ons huis skadu op warm somermiddae gee, is gestoffeerde leunstoele waarin ’n mens met ’n boek kan opkrul. Dié lekkerte is eintlik vir die bewoners van die huis bedoel, maar in die ongetemde wêreld waar ons ons stadsgeriewe in stand wil hou, is daar te veel weerstand uit wildgeledere. Twee families leeus bewoon die plaas, een groep aan die westekant, ’n paar kilometer van die lodge, en die ander aan die oostekant, sommer digby ons.

Kort ná ons intrek in die Kalahari Manor, die koloniale plaashuis wat Gerard eintlik vir gaste gebou het, word ons een aand deur die angswekkende gebrul van ’n groep leeus wakker gemaak.

Die MGM-leeu se brul is ’n power namaaksel van die dawerende keel van ’n Kalahari-leeu. En daardie aand was die leeus nie ’n gerieflike kilometer ver nie, maar op ons stoep.

Bewend van skrik het ek met my flits op die Jolie-deur se glas gelig, reg teen die neus van ’n tiener-vuilbaard met net die ruit tussen ons. Langs en agter hom was nog vier jong lede van die bende moeilikheidmakers. In een se bek was ’n stoepkussing. In sy oë, verbeel ek my, ’n uitdaging.

Ek doen alles wat Gerard my vertel het hoe om koelkop in ’n leeukrisis te bly. Ek klap my hande. Dan hou ek my arms bo my kop in ’n poging om so groot en intimiderend as moontlik te lyk.

Maar die maaifoedies kyk my verveeld aan en nog een gryp ’n ander stoepkussing terwyl die ander een sy kussing met groot genot rondskud. Binne oomblikke bars die nate oop en warrel handevol kapok die naglug in.

Nou is die groepie in hul element.

Nóg kussings warrel deur die lug. Dit lyk soos sneeu in die Kalahari.

My kwaai vermanings val op dowe ore. Vanselfsprekend, want watter jong leeu sal hom laat rondsê deur ’n indringer mens in pajamas? Tot in daardie stadium was ek vies maar veilig. Maar die volgende oomblik stamp die voorbok, oftewel die voorleeu, met sy skouer teen die glasdeur, wat natuurlik nie gesluit was nie. Wie sluit jou deur in die bos? Daar is in elk geval geen sleutels vir die deure nie. Maar daardie deure het die nare geneigdheid om vanself oop te gaan wanneer iemand teen hulle stamp. Die gespierde katte aan die ander kant van die deur het heel anders gelyk as die singende leeugesin ’n Walt Disney se Lion King. Dié leeus was nie daar vir ’n pajamapartytjie nie.

Gelukkig het die kussingdiewe soos kwajongens met verbode vrugte besluit om die loop te neem met die kapok al warrelend om hul koppe. Die volgende oggend het ons kapok en stroke geblomde Sanderson ver en wyd opgetel en vir baie lank daarna het die Boesmans nog stukkies lap met roosmotiewe in die veld opgespoor.

My eerste belewenis van ’n familie leeus van naderby was in die modder-en-mis-huisie waar ons in die eerste jare van ons verblyf op die plaas gewoon het. Die woonplek het uit ’n kombuis-cum-leefvertrek bestaan, met twee houtvertrekke in ’n U-vorm langsaan – twee slaapkamers met aangrensende badkamers. Met net die dun houtmuur tussen die koppenent van die bed en ’n watergat waarin ons stortwater uitgeloop het, kon ek snags besoekers wat hul dors kom les dadelik hoor: Die bruin hiëna wat drink soos ’n hond, die koedoes wat suig.

En toe daardie eerste keer, agt leeus, op hul voorpote gekniel, hul koppe styf teen mekaar om die watergat. In die maanlig kon ek hulle goed sien en duidelik hoor hoe hulle met sagte “oemffs” met mekaar praat. Dors geles, het hulle vyf meter van my venster (oop, natuurlik) in die sand gaan lê en saggies gesels.

Daar is min wat ’n stadsjapie kan voorberei op hoe bevoorreg ’n mens voel wanneer sulke besoekers by jou hul dors kom les. Eintlik is dit heel verkeerd om hulle “besoekers” te noem, want dis ons, die mense, wat besoekers aan hul wêreld is, ’n plek van verwondering gereël deur natuurwette.

Boekbesonderhede

Wenners van die 2018 UJ-pryse bekend!

Die wenners van die gesogte UJ-pryse vir letterkunde is onlangs bekendgemaak.

Dié pryse woord jaarliks in twee kategorieë toegeken vir uitsonderlike Afrikaanse boeke wat in die vorige kalenderjaar gepubliseer is. Genre word nie in ag geneem nie met die beoordeling van die boeke nie.

Prysgeld vir die UJ-debuutprys beloop R30 000 terwyl die wenner van die UJ-prys met R75 000 beloon word.

Die wenners!

Jolyn Phillips. (©Naomi Bruwer)

 
Die wenner van die UJ-debuutprys is Jolyn Phillips vir haar digbundel Radbraak.

Radbraak is Jolyn, kortverhaalskrywer van Tjieng tjang tjerries, se digdebuut in Afrikaans.

In dié digbundel verbrokkel sy taal, draai sy rug op haar vel-taal, pleeg sy ‘radbraak’ op haar eie taal. Dit is die enigste medium wat sy het, maar sy breek dit, sy vernuwe dit, sy ‘ont’taal dit.

Phillips is ’n nuwe stem in Afrikaans – by tye liries maar deurgaans skreiend en ook uitdagend.

Volgens bekroonde digter Petra Müller is Radbraak ’n ‘klein aardbewing van ’n bundel’.

Ook uit Müller se keurverslag:’Hierdie skrywer het die engel in die klip beet.’

Jolyn Phillips, 27, is gebore en getoë in Blompark, Gansbaai. Haar debuutkortverhaalbundel, Tjieng Tjang Tjerries and other stories, verskyn in 2016. Sy is tans besig om met haar doktorale tesis aan die Universiteit van Weskaapland (UWK). Sy beskryf haarself as ’n woordswerwer maar werk ook deeltyds as ’n dosent en sangeres.

SJ Naudé. ©Liné Enslin.

 
Die wenner van die UJ-prys is SJ Naudé vir sy roman Die derde spoel.

Etienne is twee-en-twintig en studeer filmkuns in London nadat hy uit Suid- Afrika gevlug het om diensplig te vermy. Dit is 1986, die tyd van Thatcher, optogte teen apartheid, en Vigs, maar ook van eksperimentele kuns, postpunk en die Royal Vauxhall Tavern. Etienne raak verlief op ’n Duitse kunstenaar in hierdie skadustad waar mense in bouvallige kunstenaarskommunes woon.

In Londen kom Etienne af op die eerste van drie filmspoele wat tydens die dertigerjare in Duitsland verfilm is. Etienne begin na die verlore spoele soek, ’n soektog wat ’n obsessie word wanneer sy geliefde vermis raak in Berlyn. Terwyl Etienne die gevaarlike ruimtes weerskante van die Muur navigeer, begin die verhaal van ’n groepie Joodse filmmakers in Nazi-Duitsland vorm aanneem.

Etienne word egter teruggeruk na die hede en na Suid-Afrika, maar sy soektog na die vermiste film duur voort.

Argitektuur, kinematografie, seks, musiek, siekte, verlies en liefde deurweek SJ Naudé se kosmopolitaanse en roerende Die derde spoel, waarmee hy nuwe grond vir die roman in Afrikaans breek.

Boekbesonderhede